تبليغاتX
قاراداغ ادبیات اوجاغی
 

 

آذربایجاندا گئچیریلن چیلله مراسیملرینه باخیش

 

چیلله قارپیزی

آذربایجاندا قيشا گيرمزدن اول قيش تدارکو گؤرولر، بير چوخ يئرلرده بوتون پاييز آيلاريندا‌ قادينلارين اساس چالیشماسی قيش زومارينا صرف اولار. قوورما، تورشو، لاواشا، دن _ دؤش، يئرآلما، سوغان، قوروگؤي، روب و ... بو کيمي يئمکلري حاضيرلاييب، قيش زوماري ائدرلر. بونلارين ايچينده بير ده « چيلله قارپيزي « اولماليدير.

بؤيوک چيلله باشلانان گئجه هامي بير-بيرينين ائوينه توپلانار، بير چوخلو قورو يئميشلر ( سبزه، جویز و قاخ... )، قووورغا، اییده، بعضا ده نار (  و بو کيمي ياش مئيوه‌لر )، پشمک، قوووت، حالوا قوناقلار اوچون گتيررلر، ان سوندا دا چيلله‌ قارپيزيني ديليم _ ديليم کسيب هامييا پايلارلار. چيلله قارپيزيني هامي يئمه‌ليدير، بيريسي ائوده اولماسا دا پاييني ساخلارلار و بئله اينانارلار کي چيلله قارپيزيني يئسه‌لر اونلارا سويوق دیمييه‌جک. سالماسدا یاشایان کوره‌سوننولرین بئله بیر قایداسی وار کی چیلله‌قارپیزینی مجلیسده اولان آغ‌ساققاللارین بیری کسیب « قادا_ بالامیزی بو گئجه کسدیک » دئیر و صاباحیسی گون چیلله قارپیزینین قابیقلارینی آخار سویا وئررلر ( فیروز سعیدی ).

چیلله‌لیک:

چیلله گئجه‌سی اوغلان ائویندن آداخلی قیزا چیلله‌لیک گؤندریلر، دئمه‌لی چیلله گئجه‌سینه عایید یئمکلر او جمله‌دن: پشمک، قوووت، حالوا، قورو یئمیشلر، نار و ان واجیب اولان چیلله قارپیزینی ( عموما بزه‌یرک )، بیر خونچادا توپلانیب، آخشام باشی قیز ائوینه گؤندریلر. ائولندیکدن سونرا دا بیر نئچه ایل قیز گلینه چیلله‌لیک گئدر، آمما بو دؤنه خونچا اوغلان ائویندن دئییل، قیز ائویندن گؤندریلر. قیزین آتا _ آناسینا گؤره بو هدیه‌لر اوغلان ائوی یانیندا قیزلارینین باش اوجالیغی ساییلیر.

چیلله گئجه‌سی اوخونان نغمه‌لر:

مراسیم و مؤسیم نغمه‌لرینین بیر پاراسی چیلله ایله علاقه‌داردیر. داش ماکیدا چیلله گئجه‌سی بو نغمه‌نی اوخویارلار:

آی چیلله _ چیلله قارداش

آتین قمچیله قارداش

بیر گلدین دانیشمادین

قلبیم آچیلا قارداش ( انجوی شیرازی، ص  47)

مشهور فولکلورشوناس عزیزه خانیم جعفرزاده ده اؤز آتاسیندان ائشیتدیگی بو نغمه‌نی بئله ثبت ائتمیشدیر:

قوووب، قیشی آیازی

کسدیک چیلله قارپیزی

آللاه یئتیرسین روزی

ائل قالماسین تامارزی

کلاسیک ادبیاتیمیزدان، ماکیلی شاعیر «یلدا» نین دیللر ازبری اولان بو میصراعلاری، دا چیلله گئجه‌لری ییغینجاقلاریندا بیر تاپماجا کیمی اوخونار:

یلدا گئجه‌سی بیردی

ایلده بیر اولار یلدا

یا رب بو نئجه سیردی

بیر آیدا ایکی یلدا ؟

بورادا سئوگیلی‌سی‎نین آی اوزونون ایکی طرفینده ساللانان هؤروکلرینی گؤرن شاعیر، اونو بیر آیا و ایکی قارا و اوزون یلدا گئجه‌سینه بنزدرک بو اسرارانگیز گؤزللیگین قارشیسیندا حیرته دالمیش و بو اینجه شعری یاراتمیشدیر.

فالا باخما:

. چيلله گئجه‌سي فالا باخارلار، کندلرده و ائلات ايچينده يايغين فاللار باياتي فالي و قولاق‌آسدیدیر. قئید ائتمک لازیمدیر کی بو فاللار چیلله گئجه‌سیندن علاوه آخیر چرشنبه‌ده ده یاییغیندیر.

بایاتی فالی:

چیلله گئجه‌سینده بير قيز اوشاغيني بولاق باشيندان سو گتيرمگه گؤندررلر، او يول بويو کيمسه ايله دانيشمامالي، چاغيرسالار بئله جواب وئرمه‌مه‌ليدير. قيز گتيرديگي سو کؤزه‌سيني ائوده آغ‌ بيرچک بير خانيما تاپشيرار، او دا سويو تؤکر بير قابا اوستونه ده تميز بير پارچا چکر. سونرا قيز گلينلر و فالينا باخماق ايسته‌ين خانيملار قابين اطرافینا توپلانار، هره‌سي اؤزوندن بير نيشان سو قابي‌نين ايچينه آتار. مثلا مينجيق، اوزوک، سانجاق و ساييره، قيزلاردان بيري اليني سالار قابين تکينه و سويو دولانديرا-دولانديرا، مجليسده‌کيلر ده هره‌سي ايسته‌ديکلري باياتي‌نين ايلک ميصراعسینی اوخويارلار،

مثلا بيري دئير:

_ الينده بايدا گلين

او بيري ايسه:

_ قاپيدان بيري گلدي

و.......

کيمين قابا آتديغي نيشان قيزين الينه گلسه، اوخونان سون باياتيني کاميل‌لشديرمه‌لیدیر و او باياتي همين شخصين وصف-حاليدير دئيرلر. مثلا:

الينده بايدا گلين

دوروبدو چايدا گلين

تانري مورادين وئرسين

آچيلان آيدا گلين

(بونون معناسي بودور کي نیشان صاحیبی گلن آي اؤز مورادينا چاتاجاقدير)

قاپيدان بيري گلدي

گؤزومون نورو گلدي

بو آرخي کيم آريتدي

سو بئله دورو گلدي

(دئمک نیشان صاحیبی‌نین يولدا مسافيري وارسا، او ساغ- سلامت گليب، چاتاجاق، يا دا نیشان صاحیبی‌نین گلن گونلري خئييرلي و ايشيقلي اولاجاق) ( يکاني زارع صص64-66).

 قولاق آسدی:

کند ائولرينده بير _ بيرينين دامينا چيخيب، قولاق ياتيردارلار گؤرسونلر ائو اهلي ندن دانيشير. سؤزلري هر بير مؤوضوعدا اولسا، اؤز فيکيرلرينجه اونو بير يئره يوزوب، اورکلرينده توتدوقلاري نيتين جوابينی آلارلار.

اونا گؤره ده بو گئجه هامي چاليشار خوش صؤحبتلر، ياخشي سؤزلر دانيشسين، آغيزيني خئيره آچسين، دئيرلر ائشيدن اولار قوي قولاغينا خئييرلي سؤزلر دَیسين، بلکه موشگولو آچيلسين! (يکاني زارع ص 66).

چیلله‌لرین دئییشمه‌سی:

خالق اینانجلارینا گؤره ، بؤیوک چیلله نیسبتا عاغیللی و انصافلیدیر، آما کیچیک باجی عکسینه چوخ عصبی و منطیقسیزدیر. آجیغی توتاندا کیمسه‌یه آمان وئرمز. اردبيلده چيلله گئجه‌‌سي يئييب، ايچديکدن سونرا جماعت چؤله چيخار و شاختايا اوز توتوب، دئيرلر:

بؤيوک چيلله! سن آللاه برک توتما

بونو دئیرکن ده اینانیرلار کی دوغرودان دا بؤیوک باجی بونلارین سؤزونو ائشیدیر و بو قیشی  برک توتمایاجاق.

بؤیوک چیلله و کیچیک چیلله آراسیندا خالقيميزين ديلينده دولاشان بئله بير ميتولوژيک روايت وار:

«بيرگون بو ایکی باجی بؤیوک چیلله و کیچیک چیلله ايیده آغاجي آلتيندا اوتوروب، دانيشيرديلار، کيچيک باجي ، بؤيوک باجيدان سوروشار:

_ سن گئتدين نئيله‌دين؟

دئير :

_ من گئتديم هامي‌نين اللرين تنديرين اوستونه سالديم، دوندارديم، اوشوتدوم، ناخوشلاتديم، گلديم!

کيچيک باجي دئير:

_ بولار بير ايش دئييل کي من گئتسم، قاريلاري کورکدن، لولئيين‌لري لولوکدن، گلينلري بيلکدن، کؤرپه‌لري بلکدن ائلرم!

بؤيوک باجي دا دئير کی:

سن ده بير ايش گؤره بيلمزسن چونکو قاباغين يازدي، عؤمورون آزدي.

بو توفارقان واريانتي ایدی، خويدا دا بئله دئيرلر:

« بؤيوک چيلله دئير:

من گئتديم هامي‌نين اللرين باغلاديم، تنديرين اوستونه سالديم گلديم.

کيچيک چيلله ده دئير:

من سنين کيمين دئييلم، گئديب، هاميني تنديردن قوووب، کوفله‌دن چيخاراجاغام، اوشاقلارين اللرين بئشيکده، قوجالارين اللرين بوز سينديراندا چاتلاداجاغام ، گلينلرين اليني بولاق باشيندا دوندوراجاغام».

* عليرضا صرافي

 


 

نوشته شده توسط بابک قاراداغلی در چهارشنبه 1390/09/30 ساعت 16:53 موضوع | لینک ثابت


قاراداغ شاعیرینه آغلادی...

 

 

اوستاد (عباس بارز ) توپراقا تاپیشریلدی

 

 



 یوخا


 

نوشته شده توسط بابک قاراداغلی در پنجشنبه 1390/08/26 ساعت 16:54 موضوع | لینک ثابت


ياسلي ساوالان شاعیري

 

 

عباس اسلامي متخلص به " عباس بارز " در پاييز  سال 1339 ه ق( 1300 شمسي ) در پنج كيلومتري شهرستان اهر و در روستاي "آي پيرزن " ديده بر جهان گشود . پدرش عالمي از منطقه قره داغ شيخ الاسلام ميرزا جعفر بود . بارز دوران تحصيل را پيش پدر و در مكتب خانه ديني ، حوزوي و ملي ادامه تحصيل داده است . تخلص "بارز" قبلن " مهجور " بود كه بعدن با همين بارز ادامه اشعارش را مينويسد . زيرا نام "بارز" براي همچه مردي ، مهين و زيبا مينمايد . بارز در دوران نوجواني ( چهارده سالگي ) عاشق ميشود و مفتون و دلگشته گشته و روي به شعر و شاعري مي آورد . عشق بارز را كه عبارت از دختر عمويش بود اجل از دستش مي ربايد  . بعد ها عباس ازدواج ميكند كه حاصل آن سه دختر و شش پسر ميباشند . بارز كارمند اداره مالاريا ي اهر بوده كه بعدن به استخدام اداره آموزش و پرورش در آمده و در سال 1370 بازنشسته میشود .

اولين كتاب منتشره از عباس بارز بنام " گلهاي رنگارنگ " كه به زبان تركي و فارسي نگاشته شده و از طرف كتابخانه فردوسي تبريز منتشر شده است .

"ائل داغينا سلام"در سال 1346 كتاب ديگري از استاد بارز ميباشد كه توسط موسسه مطبوعاتي يزداني چاپ و منتشر شده است . اين كتاب در سال 1333 نوشته شده بود كه روايت است استاد " شهريار " گفته است كه اگر اين كتاب قبل از "حيدر بابايه سلام " من نوشته شده و چاپ شده بود من حيدر بابا را نمينوشتم

كتاب "ياسلي ساوالان"در سال 1379 توسط انتشاراتي دانيال منتشر شده است .



از اثرات عمر هشتاد و پنج ساله بارز هنوز هم ثمرات بسياري هست كه به زير چاپ نرفته اند . از جمله آي عاشيقلار ياسا گلين ، چوبان قارداش ، ساري داش ، شئيور پوييماسي ، باياتي لار ، ساري و سوسن داستاني و ...

قيافه محزون و صحبتهاي شيرين و قلب پاك و لطيف و وجدان آگاه اش هر فهميده اي را مفتون ميگرداند.

و اما اشعاري برگزيده از " عباس بارز " با ترجمه من كه اميدوارم لطمه اي به زيبايي شعر ايشان وارد نسازد اگر چه نيت رساندن خير هم بوده باشد .

         

    یاسلی ساوالان

 

هر زامانکی باخیرام باشینا قاروار گؤرورم

اوغلو اؤلموش آنا تک گؤزلرین آغلار گؤرورم

هر طرفدن چکیلیب سینه‌وه داغلار گؤرورم

آی آلان اوستونو غم چیسگینی، هر یانی دومان

آی یاغان باشینا غملر اودو، یاسلی ساوالان

——————————————————————————–

گؤرموشوک یازدا کؤچک­لرده چیچکلر آچیلار

هر طرفدن چیمنین سینه­سینه گول ساچیلار

ماهنی­لار قوشماغا باشلار یئنه­ده قوشماچیلار

یاز گلیب گئتدی یئنه گولمه­دین اوچ آیدا بیر آن

آی یاغان باشینا غملر اودو، یاسلی ساوالان

——————————————————————————–

قرنیلر کئچدی سنین گولمه­دی بیر لحظه اوزون

قانلی یاش تؤکدو سارالمیش اوزونه یاشلی گؤزون

غصّه­دن دؤندو قارانلیق گئجه اولدو گونوزون

نه سوران حالینی اولدو نه وئرن جیسمیوه جان

آی یاغان باشینا غملر اودو، یاسلی ساوالان

——————————————————————————–

آند وئررم سنی او قانه بلنمیش داشیوا

گئجه-گوندوز او گؤزوندن تؤکولن قان باشیوا

اورگین دردینی بیلدیر او «سهند» قارداشیوا

سنی وارلیق-سنی تانری- سنی بو آه­ و فغان

آی یاغان باشینا غملر اودو، یاسلی ساوالان

——————————————————————————–

سالارام یادیما بیر لحظه او کئچمیش­لریوی

تؤکولن سنگ جفائیله او دور دیشلریوی

ایزلرم بیر بیر او حئیرت یارادان ایشلریوی

هامی­دان من سنین احوالینا آرتیق نیگران

آی یاغان باشینا غملر اودو، یاسلی ساوالان

——————————————————————————–

ساکیت اول، آغلاما قوی بیرجه چکیلسین بو دومان

گون چیخیب ظولمتی بیر یوللوقا قووسون بورادان

«نبی» گلسین، بوز آت اولسون یئنه داغلار آتیلان

«هجر»ین بلکه ییغیلسین گؤزو یولدان، آناجان

آی یاغان باشینا غملر اودو، یاسلی ساوالان

——————————————————————————–

سؤندوره بیلمه­دی گؤز یاشین اور­کدن اودووی

چاغیریم قوی کؤمک ائتسین سنه اؤز اؤولادیوی

افتخاریله بوگون ذیکر ائده­رم پاک آدیوی

مرد اوغوللار بئجریب خلقه وئرن شؤهرت و شأن

آی یاغان باشینا غملر اودو، یاسلی ساوالان

——————————————————————————–

«بابکین»گئتدی سه بوش قالمادی آمما قوجاغین

دولودورمین ائله اوغلانلاریلا هر بوجاغین

نه قد‌ریئل اسه طوفان قوپا سؤنمز اوجاغین

ای بلالر سپری، خالقا یامان گونده آمان

آی یاغان باشینا غملر اودو، یاسلی ساوالان

——————————————————————————–

چنلی بئلده «ده­لی­لر» قوی یئنه قورسون بوساطی

قوچ کوراوغلو یئنه جولانه گتیرسین قیرآتی

هئچ زامان اصلین ایتیرمز او کی دوزگوندو ذاتی

آند اولا آدیوا، آی گؤزلری آغلار-یاشی قان

آی یاغان باشینا غملر اودو، یاسلی ساوالان

——————————————————————————–

سن دؤیوشلرده بیر آسلان کیمی دوردون آیاغا

اوخ آتیلدیقجا بیزه سینه­نی وئردین قاباغا

غم یئمکدن داها جانیم یئتیشبدیر دوداغا

نه یامان گونلره گؤر قالدی بو احساسلی بالان

آی یاغان باشینا غملر اودو، یاسلی ساوالان

——————————————————————————–

بابالاردان بیزه قالمیش بو مثل هاممی بیلیر

سو گلن آرخا دئییبلر یئنه بیرگون سو گلر

فلکین داش اورگین آه اوخو آخیردا دءلر

«بارز» اوغلوندا یئتر سئودیگی یاره او زامان

آی یاغان باشینا غملر اودو، یاسلی ساوالان

 

 


 

نوشته شده توسط بابک قاراداغلی در پنجشنبه 1390/08/26 ساعت 16:46 موضوع | لینک ثابت


 

 

ساچ آغاردي، اورك ياندي!

آي آشيقلار ياسا گلين، بوردا قاجاليق وار

 


گوروشوموز: اهرده صاباح ۲۵-۸-۱۳۹۰ چهارشنبه گونو ساهات ۱۴۰۰ شیخ شهاب الدین پارکی

بو مقاله ۱۳۷۷ ده آفتاب آذربایجان درگی سینده یاییلمیشدی.


عصيرلرين يانقيسي وار آديندا

هاميدان چوخ كرم قاليب ياديندا

آي "زليم خان" كوله دؤندوم اودوندا

دئمه سينلر يالانا باخ يالانا

 

2-

ساچ آغاردي، آنجاق اورك

آلوولودور اولكي تك

ساچ آغاردي، آنجاق نه غم!

اليمده دير هله قلم ...

بيليرم كي دئمه يه جك؛

بير سئوگيليم، بيرده وطن!

شاعير نه تئز قوجالدين سن!

                             "صمد وورغون"

 

3-

گؤز ياشيني تؤك سينه مه دفن ائله

آغلاييرسان ساغليغيمدا آغلا سن

قهرين وارسا ساغليغيمدا قهر ائله

آغلاييرسان ساغليغيمدا آغلا سن

 

قورخ كي صاباح قبيرلرده چاپيلا

اينجيله شن گؤز ياشلاري قاپيلا

گؤز ياشلاري آل وئرچيسي تاپيلا

آغلاييرسان ساغليغيمدا آغلا سن

                             "جابير نووروز"

 

عباس بارز (اسلامي) 1298-جي گونش ايلي اهرين بئش كيلومئتريلييينده كي شئيور داغلارينين اَته يينده يئرله شن آي پيرزن كندينده دونيايا گؤز آچدي. بويا باشا يئتندن سونرا آتاسي شيخ الاسلام ميرزه جعفرين مكتبينده ديني، حوزه وي و ميللي مكتبلرين باشا ووردو. نئجه شئعره آليشديغيني اؤزو بئلنچيك ديلينه گتيرير؛ «منيم شاعير اولماغيما بير جان يانديران داستان سبب­دير. آتامين عمواوغلانلاريندان بيريسي ايكينجي بين­الخالق سويّه­سينده اوزوئرن دؤيوشدن سونرا گنجه­دن ايرانا ساري گلمه­يه مجبور اولدو. او اؤزيلن ايكي قيز گتيرميشدي، اونلار جولفادان تبريزه گليب بيزده بو خبري ائشيدن چاغي رحمتليك آتام و بؤيوك قارداشيم اونلاري قوناق گتيرمك اوچون تبريزه ساري يولا دوشدوك. او قيزلارين بيريسي دوققوز ياشيندا و بيريسي يئددي ياشيندا ايدي، ايلك گؤروشده بو دوققوز ياشيندا قيزين عشقي و محبتي مني مفتون ائله­دي و جانيما بير يانار اود سالدي كي اينديده آلوولاري اوره ييمده گؤرسه­نير. منيم او زامان اون­دؤرد ياشيم وارايدي، من اونا بير اور­ك وئرركن، او منه مين اور­ك وئردي، محبت هر ايكي طرفدن گوجلويدير، من اونونلا ائولنمك ايسته­ييرديم آما منيم آداملاريم بو ايشه راضي اولماديلار، بئله سي بير يانار اورك­له بئش ايلدن آرتيق، عؤمرومون گنج چاغلارين گئچيرديم. او يادلاردا قالان ايللرده من بئله بير گوجلو عشقيلن شاعير اولدوم.»

ايلك گونلرين مهجورو و ايندينين بارزي بيرينجي شئعرين اون آلتي ياشيندا يازير. بو اولايدان سونرا اؤز عمي قيزيسينه(خديجه خانيما) اورك باغلايير، بير اوغول و بير قيز آتاسي اولور. آما يازيقلار اولسون فلك بو سئوگي يه ده ماجال وئرمه يير و شاعير بوتون عؤمور بويو بو ايتگي ني اؤزيله داشيير. سونرالا ايندي كي حايات يولداشي فاطيمه آذر خانيميلا سئوگي يوواسين باغلايير ، قيام ايسلامي وبابك ايسلامي كيمين شاعير بالالار ائليميزه پاي وئرير. اونوتماميش دئمه لي ييم كي ايلك حيات يولداشيندان اولان مسعود اسلامي دا اؤز آتاسينين يولون گئدنلردن اولور و گؤزل گؤزل يازيلار يازير.

1340-جي ايلده اؤيرتمنلييه باشلايير و اوتوز ايلدن سونرا بو ايشده تقاعدليك مقامينا چاتير.

«آتاسي­نين علمي، ادبي و تاريخي اثرلري 1320-جي گونش ايلي، ايكينجي بين­الخالق محاربه­سي، شهريورين اوچونده اوروس قوشونو ايرانا كئچنده يانديريليب.

بو اولايين تاييدا 1357-جي ايلده تيكرار اولوب، آتاسينين باشينا گلن، بالاسينين باشينادا گليب. همين زامان بارزين ييرمي مين بيت شعري محو اولوب كي اؤزو دئيير؛ شاه زاماني قويلاميشديم و بير زامان چيخارداندا گؤردوم نؤيود دامجي­لارينين آلتيندا چورويوب و يالنيز اپريميش كاغاذ اليمه گلدي.»، "كاغيذلاري چيخارتيدق گؤردوك نوقطه لري گؤز يئكه ليكده اولوب داها اوخونمور".

" گلهاي رنگارنگ" ايلك كيتابينين آدي دير. ائل داياغينا سلام(1346){بو كيتاب بارز اؤزو دئميشكن 1333-جو گونش ايلينده يازيلميشدير و حيدربابايا يازيلان ايلك نظيره دير}، 10 جيلديليك ساتيريك شئعرلري(مؤسسه مطبوعاتي يزداني تبريز)، قيزيل قوش(1357) و 1379-جو ايلده ياسلي ساوالان بارزين ياييلميش كيتابلاريدير. 

آي آشيقلار ياسا گلين، چوبان قارداش، ساري­داش، شئيور پوييماسي، باياتي­لار، ساري و سوسن داستاني و... كيمي كيتابلار بارزين هله ياييلماميش كيتابلارينين آديدير.

"گئجه لر" شئعري، "ياسلي ساوالان" شئعري بوتون سينيرلاري سينديردي. بوردا يازيلدي بوتون دونيادان سسي گلدي. "بير منم بير بو قلم بيرده بو ويرانه كؤنول / اوچوموزده گليريك ناله يه باهم گئجه لر"ي چوخ اورك لره داياق اولدو. "چنلي بئلده «ده­لي­لر» قوي يئنه قورسون بوساطي / قوچ كوراوغلو يئنه جولانه گتيرسين قيرآتي / هئچ زامان اصلين ايتيرمز او كي دوزگوندو ذاتي / آند اولا آديوا، آي گؤزلري آغلار-ياشي قان / آي ياغان باشينا غملر اودو، ياسلي ساوالان"ني اورك لري گؤورتدي.

بارز شئورين دومانلي چيسكينلي قوينوندا دونيابا گؤز آچديغينا گؤره داغا داشا، طبيعته هر بير آذربايجانلي كيمين وورغوندور. شئعرلرين آراشديراندا بو قونو آپ آيدين گؤزه چارپير. گنج و اورتا ياش چاغلاري بوتون آذربايجان داغلارين اؤزو دئميشكن دولانيب. قارلي قيروولي داغلاردا باغداش قوروب اَيله نيب. آما يازيقلار اولسون ايندي قوجاليغينا گورا هئچ بير يئره چيخانمير. بارز شئعرينده داغدان يازيرسا شئعري اَيلنجه دئييل، دينجلمك دئييل. داغدان يازيرسا داغدان ائنيرسن ائنيرسن شهره ساري گليرسن. گليرسن گليرسن اينسانلارا يئتيرسن. اينسانلاردا گليرسن گليرسن ايچينه گيريرسن. ايچينده گليب بئينينه چيخيرسان. ياني دوشونورسن. گوله گوله آغلاييرسان.

جوما آخشاميندان جوما آخشامينا تبريزده شئعر آخشامينا گئدرميش. شاعير دوستلاريلا بيرگه شئعره باشلارميشلار. يحيي شيدادان آد گلنده گؤزلري ايشيقلانير، ديكه ليب حالين سوروشور. "گؤيلون ايسته مير يحيي شيدا ايله گؤروشه سن" ديينده "نييه گؤيلوم ايسته مير آما بو داريخما مني يازيق ائله ييب" دئييب دولور. سانكي شئيوره بولود چؤكور.

ايكي ايلدير اعصاب خسته لييينه گؤره داها شئعر يازانمير. گئچه جه يين خاطيرلايير، راديودا آپاريجيليغين، شئعر پروقراملارين، مارالان مارالين. سانكي گؤزلرينه ايشيق ساچيلير. دوروب دوروب آه چكير. زهتابي ني خاطيرلايير. صمد عمي دن دانيشير، اؤلوموندن، آجي خبردن. قاراباغ فاجيعه سينده بوتايدان دوروب اوتايا آغلاديغيندان دانيشير. باكي سفريندن سؤز آچير. بختيار واهابزاده يه يازيب يوللاديغي شئعردن دئيير. دئييب دئييب يورولور. بيزه باخيب باشين توولايير؛ بو داريخما مني نئجه يازيق ائله دي! چايلاريزي ايچين سويوماسين. "اوستاد اوشاقلارين چوخو سيزي گؤرمك ايسته ييرلر، آما ايسته ميرلر سيزي اينجيتسينلر"ي ائشيدنده "يوخ يوخ بونلار نه سؤزدور بورا اونلارين هاميسينين ائويدير گليب بير قورو چاي ايچيب گئده جك لر داها بونون اينجيك لييي يوخدور كي منه" دئيير.

ائشمه بيغلاري، اوزون آغ ساچلاري، بؤركو، يئريشي، دولانيشيغي، دانيشيغي، داورانيشي اؤزل دير. دانيشيغينين اورتاسيندا هردن ائله شوقا گليركي ائله بيل او ايلك گؤردويون بارز دئييل. ائله ايستي دانيشير كي ايسته ميرسين قورتولسون. آشيقلاردان دانيشاندا ايللاهيم بئله اولور؛

- آشيق هاوالاريندان هانسي سين چوخ سئويرسين؟

- ايندي هاميسي داغيليب آرادان گئتمه ده دير. آما "يانيق كرمي" ني چوخ سئويرم.

آي آغالار آشيق نيفتي اؤلندن

حسرت قاليب سازا، سؤزه ائللريم

"آشيق نيفتي چوخ سسلي ايدي، زيل سسي وار ايدي. اؤزونونده شوخ قامتي وار ايدي. او آشيقلار كي قديم بو اوزون بيز گئيمه دييه ريك گئيرديلر ها اورتاسيدا بوزمه لي، اولاردان گئيردي. «علي نن رافي نين» ناغيلين دئينده  آند اول آللاها دوز نه دئييم نئچه پوكا{بالابانين پيله جه يي} پارتلاردي. بالابانچيلار آتارديلار آيريسين دَييشرديلر. آشيق علي نن رافي دن دئينده ائله قيزادري كي آدام دييردي دوووارلاردا تيتره يير. پوكا پارتلاماغي نه ايستيليك له يئنه تيكرار ائله يير. سانكي بارز اوزوده قيزيشيب، ائله بيل اوگونلرده ياشايير.

-اوستاد آشيقلارين هانسي سيندان اؤترو چوخ داريخارسان؟ هاميسيسين سئوميشم اؤ‍ حياتيمدا تفووت قاييل اولماميشام هئچ .  آما ائله داريخماق منيم زيندگانليغيمدا واردير.

-عشقيميزي اؤلدوردولر  

آي آشيقلار ياسا گلين

-بيرگون يئنه آشيقلاريميز ساز چالاجاقدير

زينداندا قالان سازلاري ياده سالاجاقدير

سخاوت عزتي جنابلاري سوروشاندا؛

-اوستاد من بئلنچيك بير يازي يازميشديم؛ "اوستاد بارز شهرده داريخير؟" دوزدور بو سؤز؟

بير آه چكيب آرتيرير؛

-هن دوزدور.

-اوستاد كنديده راحاتيدين بوردا يوخسا؟

-آخي بوردا قوجاليق وار، دئييب دينمير. هرزادي آنلاماق اولور.

بارز ياندي، ياراتدي، اونا گؤره ده كرم كيمين عصيرلرين ياديندان چيخماياجاق. ساچ آغاردي آما نه بيز نه وطن، بارزي اونوتماياجاغيق. نئجه كي اونوتماميشيق. بارز بيزيم قارا گونلريميزده يازيب ياراديب دير. نئچه چتين چتين ايشلره بو ايشينه گورا معروض قاليبدير. شاهليق رژيمي ايله قارشي قارشييا دوروب ديليميزي، دوشونجه ميزي ديرچلتمه يه چاليشيب دير. گله جه ييميز نئجه بارزي اونوداجاق؟ اونودا بيلمه جه ييك، نييه كي او تاريخيميزين داها بير پارچاسيدير، او بيزيم ادبياتيميزين بؤيوك قولودور.

ائوينه گئديرسن آز قالا باغرين چارتلاسين. "قوجاليغين ائوي تيكيلسين" بير آدديم يئريمه يه چلييه سؤيكه نير. گونو تبريزده كئچن بارز داها بير آدديمدا اؤز باشينا ائوين آدديملايانمير. بارزين تبريزدن اؤترو داريخماسين اؤزوندن باشقا كيم دوشونمه يه جك. نئجه كي يالقيزليغين دوشونمه ديك. ايكي ايلدير قوجاليقدان ساري هئچ بير جيزما قاراسيدا اولماييب و بودور بارزين يالقيزليغي.

-اوستاد يئنه شئعر يازيرسان؟

-بو داريخما قويسا يازارام آما قويموركي!

 بير يازيچييا بوندان باشقا نه اولمالي دير؟ كيمسه قاپيسين آچمايير، ياني آچيرلار ها ائله دئسم اينجيين اولار، آما چوخ آز. اونلاردا بللي دير كيم اولا بيلرلر. نييه دونن يازان يازيچي نين الين توتوب ماراقلانديريريق آما بير عؤمور يازيب ياراداني سونوندا يالقيز بوراخيريق؟ بارز داها ايندي حايات يولداشي ايله بيرگه ياشاماقدادير، منيم يا سنين گئتمه ييميزه گركلي دئييل. آيدا 90 مين اعصاب داواسينين پولودور. نئچه كيتابي چاپا حاضيردير و يالنيز و يالنيز مادي چتين ليك لره گؤره ائو بوجاغيندا توز آلتيدا قاليبلار. يايين ائولريميزينده كي اوزلري آغ اولسون هر ايشي پولدا گؤرورلر.

ايللر اؤنجه بارزي اهرين خياوانلاريندا دولاشاندا گؤرموشدوم؛ آغ ساچلي اوزون بوي-بوخونلو بير كيشي. يان يؤوره سينه باخمادان باشين آشاغا ساليب آخشامين سايخانج چاغلاريندا شهرين سايخانج خياوانلاريندا دولاناردي، هردنده كيتاب ائولرينده يولداشلاري ايله بيرليكده اوتوراردي. اوچ ايل بوندان اؤنجه ده نئچه ايل گؤرمه دييمه گؤره اوره ييم سيخيلدي گؤروشونه گئتديم. داها آياغا قالخانميردي. باخيشلاريندان دورومونو دوشنمك اولاردي. ال اوزالتديم اللريمي سيخدي، "سانكي بير ميللتين الين سيخيردي"!. گولومسه دي آما بير سؤز دانيشمادي. يانيدا شئعرلريندن اوخودوق، آغلادي و بيزي آغلاتدي. نئچه گون بوندان اؤنجه ده گؤروشونه گئتميشديم، "ياسلي ساوالان" شئعريني اوخودو. سانكي يئنيدن يازيردي، اورتادا باشين كيتابدان قالديريب باخدي، اوخودو باشا چاتاندان سونرا بير آه چكدي. داها نه ديندي نه دانيشدي. آياغا قالخديق، يئنه گؤروشدو و ايللر بويو بئلنچيك گؤروشونه گئتمك ديله يي ايله آيريلديق.

بارزين ائوي، بارزين اؤزو بيزلره اومود يئريدير. بايرام اولاندا، هردن داريخاندا يئنه ده اوره ييميزي سوووودا بيليريك. آللاه بارزي بو اولوسوموزا چوخ گؤرمه سين.


 

نوشته شده توسط بابک قاراداغلی در پنجشنبه 1390/08/26 ساعت 16:8 موضوع | لینک ثابت


 

اوستاد عباس بارز


گئجه لر

تنگ اولور باشيما تك ليك ساري، عا لم گئجه لر      

 بير نفر اولمادي منله اولا همدم گئجه لر

عشقه بيگانه اولانلار نه بيلير كيم نه چكير               

 چكمه سين من چكني اهل جهنم گئجه لر

بير منم، بير بو قلم ، بيرده بو ويرانه كونول             

اوچوموزده گليريك ناله يه باهم گئجه لر

كيمسه بيلمز اورگيم سيرريني دونيادا منيم             

 ياز قلم دورما كي سنسن منه محرم گئجه لر

يارالي كونلومه كوندور وورولان ياره لره               

مهربان يار الي ايستر قويا مرهم گئجه لر

نه وئرر گوندوزو مهلت منه هيجران ستمي              

 نه قويار باش يئره بير لحظه قويام غم گئجه لر

عشقينه صادق اولان جهديله همت كمرين                   

درد و غم چكمه يه باغلار بئله محكم گئجه لر

منده مجنون كيمي زنجيريده گوررم اوزومو             

 اوندا كي زولفون اولار گوزده مجسم گئجه لر

من چكن غم يوكونو بير گئجه چرخين بئلينه             

 قويسالار، پشت فلك غمدن اولار خم گئجه لر

پرده لي قويدو سوزون « بارز» ه فاش ائيله مه دي       

 سرَلر اورتويو بو قورخولو مبهم گئجه لر  

 


 

نوشته شده توسط بابک قاراداغلی در دوشنبه 1390/08/23 ساعت 14:57 موضوع | لینک ثابت



دانلود